Một sự việc chưa từng có tiền lệ vừa diễn ra tại phiên tòa tuyên án ở bang Arizona (Mỹ) trong tháng 5 này, khi một phiên bản AI của nạn nhân Christopher Pelkey người qua đời năm 2021 sau một vụ ẩu đả giao thông đã “hiện diện” để phát biểu trước kẻ sát hại mình, Gabriel Horcasitas. Thẩm phán đã chấp thuận hình thức đặc biệt và đầy bất ngờ này.
Trong đoạn video gây chấn động, phiên bản AI của Pelkey, sau khi tự giới thiệu là một thực thể được AI tái tạo dựa trên hình ảnh và giọng nói của người đã khuất, đã trực tiếp gửi lời đến Horcasitas. AI Pelkey bày tỏ sự đáng tiếc về cuộc chạm trán định mệnh và khẳng định niềm tin vào sự tha thứ cũng như lòng khoan dung của Thượng đế. Thông điệp này đã khiến cả phòng xử án không khỏi sững sờ.
Đoạn video do em gái của Pelkey, Stacey Wales, đăng tải lên YouTube đã nhanh chóng thu hút hàng chục ngàn lượt xem. Thẩm phán Todd Lange, người chủ trì phiên tòa, đã bày tỏ sự xúc động và ấn tượng sâu sắc. Ông ghi nhận lời tha thứ từ AI Pelkey là “chân thật”, phản ánh đúng tính cách của nạn nhân như ông được nghe kể. Thẩm phán Lange cũng ca ngợi gia đình Pelkey vì đã cho phép “Chris nói lên tiếng lòng của mình” thông qua AI, ngay cả khi họ vẫn yêu cầu mức án nghiêm khắc nhất dành cho kẻ thủ ác.
Sự việc này đánh dấu một bước tiến đáng chú ý, nhất là khi so sánh với một trường hợp hồi tháng 4, khi một nỗ lực sử dụng avatar AI tại Tòa án Tối cao New York đã nhanh chóng bị một thẩm phán ngăn chặn.
Theo luật sư Jessica Gattuso, người đại diện cho gia đình Pelkey, luật pháp của bang Arizona đã tạo cơ sở cho việc trình chiếu đoạn phát biểu bằng AI. Bà cho biết, luật tiểu bang cho phép nạn nhân hoặc người đại diện của họ có quyền quyết định hình thức đưa ra lời phát biểu tại tòa, và việc sử dụng AI trong trường hợp này không gặp phải sự phản đối nào.
Vụ việc tại Arizona đang dấy lên những cuộc thảo luận sâu rộng về vai trò tiềm năng của trí tuệ nhân tạo trong hệ thống tư pháp, từ việc hỗ trợ nạn nhân bày tỏ nguyện vọng cho đến những thách thức pháp lý và đạo đức liên quan đến tính xác thực và quy tắc tố tụng.
