Vào tháng 3 năm 2025, mạng xã hội đã bị “ngập lụt” bởi những hình ảnh được tạo ra bởi ChatGPT, mô phỏng phong cách đồ họa độc đáo của Studio Ghibli danh tiếng.
Trào lưu này đã lan truyền mạnh mẽ đến mức Giám đốc điều hành của OpenAI, Sam Altman, phải lên tiếng kêu gọi người dùng hạn chế sử dụng dịch vụ, nói rằng nó đang làm “tan chảy” các bộ xử lý đồ họa (GPU) của công ty ông. Cùng với sự lan truyền chóng mặt của những hình ảnh này, cuộc tranh luận xung quanh trào lưu cũng nóng bỏng không kém. Những người ủng hộ AI ca ngợi khả năng tạo ảnh của ChatGPT, trong khi những người khác bày tỏ lo ngại sâu sắc về những gì điều này có thể gây ra cho tương lai của nghệ thuật nói chung.
Trên thực tế, nhiều nhân vật nổi bật trong ngành công nghiệp anime đã lên tiếng phản đối trào lưu Ghibli hóa bằng AI của ChatGPT, chẳng hạn như đạo diễn của One Piece, Megumi Ishitani, người đã chia sẻ rằng cô “tuyệt vọng” vì điều đó.
Gần một tháng sau khi trào lưu bùng nổ, vấn đề này đã trở nên nghiêm trọng đến mức được đưa ra thảo luận tại hệ thống tòa án của Nhật Bản, cụ thể là trong một cuộc họp của Ủy ban Nội các Hạ viện vào ngày 16 tháng 4 vừa qua. Ông Masato Imai, đại diện tỉnh Gifu và là thành viên Đảng Dân chủ Lập hiến, đã đặt câu hỏi cho ông Hirohika Nakahara, Tổng Giám đốc Chiến lược Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản.
“Đã có những tranh luận về việc liệu cái gọi là ‘Ghiblification’ – tạo ra hình ảnh bằng AI theo phong cách Ghibli – có cấu thành hành vi vi phạm bản quyền hay không. Theo cách giải thích luật hiện hành, mức độ hợp pháp của hành vi này là như thế nào?” ông Imai hỏi.
Ông Nakahara trả lời: “Cuối cùng, đó là điều mà tòa án cần quyết định. Nếu chỉ đơn thuần là phong cách hoặc ý tưởng tương đồng, thì sẽ không bị coi là vi phạm bản quyền. Nếu nội dung do AI tạo ra được xác định là tương đồng hoặc dựa trên các tác phẩm có bản quyền hiện có, thì có khả năng nó có thể cấu thành hành vi vi phạm bản quyền.”
Về cơ bản, điều này có nghĩa là cần có một quyết định pháp lý để xác định xem liệu những hình ảnh theo phong cách Ghibli do các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT tạo ra có thực sự xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của Studio Ghibli hay không.
Hiện tại, chính phủ Nhật Bản chưa có hành động pháp lý trực tiếp nào đối với ChatGPT liên quan đến trào lưu trên mạng xã hội do khả năng tạo ảnh của nó gây ra – nhưng việc vấn đề này được đưa ra tại các phiên điều trần chính trị của quốc gia này đã là một dấu hiệu đáng chú ý.
Và mặc dù ChatGPT có thể đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về độ phổ biến nhờ trào lưu Ghibli hóa, nó không thực sự mang lại lợi nhuận cho OpenAI. Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Dexerto, các chuyên gia trong lĩnh vực AI đã tiết lộ rằng công ty này có khả năng đang tiêu tốn một khoản tiền khổng lồ vì trào lưu này.
