Ba nghị sĩ thuộc đảng đảng Maori của New Zealand, bao gồm nữ nghị sĩ Hana-Rawhiti Maipi-Clarke, đang đối mặt với nguy cơ bị đình chỉ công tác sau khi thực hiện điệu nhảy haka truyền thống để phản đối một dự luật gây tranh cãi ngay trong phiên họp quốc hội. Án phạt này, nếu được thông qua, có thể trở thành mức kỷ luật nặng nhất từng được áp dụng đối với các nghị sĩ tại quốc gia này, theo nhận định của tờ Guardian.
Trong một báo cáo được công bố vào ngày 14 tháng 5 vừa qua, ủy ban đặc trách về đặc quyền của các nghị sĩ New Zealand đã đưa ra khuyến nghị đình chỉ công tác đối với bà Debbie Ngarewa-Packer và ông Rawiri Waititi trong thời hạn 3 tuần. Trong khi đó, bà Hana-Rawhiti Maipi-Clarke, thành viên trẻ tuổi nhất của quốc hội và đảng Te Pāti Māori, bị đề nghị đình chỉ trong 7 ngày.
Ủy ban này cho rằng hành động biểu diễn haka của ba nghị sĩ nói trên có khả năng gây cảm giác đe dọa đối với các nhà lập pháp khác và thể hiện sự coi thường đối với quốc hội. Trong thời gian bị đình chỉ, các nghị sĩ sẽ không được nhận lương và không thể tham gia vào các cuộc tranh luận quan trọng, bao gồm cả phiên thảo luận về ngân sách dự kiến diễn ra vào tuần tới. Quyết định cuối cùng về việc đình chỉ dự kiến sẽ được xác nhận thông qua một cuộc bỏ phiếu tại phiên họp toàn thể của quốc hội trong tuần sau.
Trước đó, các đồng lãnh đạo của đảng Maori, bao gồm bà Ngarewa-Packer, ông Waititi và bà Maipi-Clarke, đã cùng nhau thực hiện điệu nhảy haka mạnh mẽ để bày tỏ sự phản đối kịch liệt đối với dự luật Nguyên tắc Hiệp ước. Dự luật này do đảng cánh hữu ACT New Zealand đệ trình.
Mặc dù điệu nhảy haka đã từng được trình diễn tại Quốc hội New Zealand trong nhiều dịp trước đây, ủy ban đặc trách nhấn mạnh rằng cách thức và thời điểm thực hiện màn haka lần này đã gây gián đoạn nghiêm trọng đến khả năng bỏ phiếu của các thành viên khác đối với dự luật. “Chúng tôi thừa nhận mức độ nghiêm trọng của hình phạt được đề xuất… tuy nhiên, chúng tôi có ý định để các thành viên hiểu rõ rằng hành vi này không được chấp nhận và việc thị uy đối với các thành viên khác trong viện sẽ bị xử lý một cách nghiêm túc,” báo cáo của ủy ban nêu rõ.
Đoạn video ghi lại cảnh các nghị sĩ thực hiện điệu haka, trong đó có khoảnh khắc bà Maipi-Clarke xé toạc một bản sao của dự luật, đã nhanh chóng lan truyền trên khắp các nền tảng mạng xã hội toàn cầu, thu hút hàng trăm triệu lượt xem và sự chú ý lớn từ dư luận quốc tế.
Dự luật Nguyên tắc Hiệp ước gây tranh cãi bởi đề xuất thay đổi một số điều khoản quan trọng trong Hiệp ước Waitangi, văn kiện lịch sử được ký kết vào năm 1840 giữa Hoàng gia Anh và các tù trưởng bản địa Maori. Đảng Maori và nhiều người dân bản địa cho rằng dự luật này có nguy cơ làm suy yếu các quyền lợi hợp pháp của người Maori, cộng đồng chiếm khoảng 20% trong tổng số 5,3 triệu dân của New Zealand. Được biết, dự luật Nguyên tắc Hiệp ước cuối cùng đã bị bác bỏ trong đợt thảo luận thứ hai tại quốc hội vào tháng 4 vừa qua.
