Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tiếp tục được đề cử giải Nobel Hòa bình nhờ vai trò trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Israel. Tuy nhiên, cùng ngày, một đề cử khác dành cho ông đã bị rút lại, khi Ukraine công khai tuyên bố “mất niềm tin” vào khả năng kiến tạo hòa bình của ông.
Ông Donald Trump, người từng nhiều lần lọt danh sách đề cử Nobel Hòa bình, mới đây lại được thêm tên vào danh sách nhờ những đóng góp trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Israel. Tuy nhiên, theo New York Magazine, ngay trong ngày ông Trump được đề cử vì thành tựu mới, một quan chức cấp cao của Ukraine đã tuyên bố rút lại đề cử trước đó dành cho cựu Tổng thống Mỹ, với lý do “đã mất niềm tin” vào khả năng của ông trong việc mang lại hòa bình.
Hạ nghị sĩ Mỹ Buddy Carter (đảng Cộng hòa – bang Georgia) xác nhận ông đã gửi thư đến Ủy ban Nobel Na Uy vào ngày 24/6 để “chính thức đề cử Tổng thống Donald Trump nhận giải Nobel Hòa bình”. Theo ông Carter, động thái này nhằm ghi nhận “vai trò phi thường và mang tính lịch sử” của ông Trump trong việc làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Iran và Israel vừa được thiết lập trong tuần qua, tờ The Hill cho biết.
Đề cử này xuất hiện chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi về tính bền vững và mức độ thành công thực sự của thỏa thuận. Dù chưa rõ liệu thỏa thuận này có kéo dài, ông Carter dường như muốn nhanh tay hành động, tránh để các chính trị gia Cộng hòa khác chiếm lấy “cơ hội vinh danh Trump”.
Ông Carter không chỉ là người ủng hộ trung thành mà còn đang nuôi tham vọng giành ghế Thượng nghị sĩ trong cuộc bầu cử năm tới, đối đầu với đương kim Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff. Một sự ủng hộ công khai từ ông Trump – người có ảnh hưởng lớn trong nội bộ đảng Cộng hòa – có thể giúp ông vượt qua những đối thủ cùng đảng như Ủy viên bảo hiểm bang John King.
Cũng trong ngày 24/6, Newsweek đưa tin một đề cử trước đó dành cho ông Trump – lần này đến từ Ukraine – đã bị chính người đề cử rút lại. Ông Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Ukraine, cho biết ông đã mất hoàn toàn niềm tin vào ông Trump, đặc biệt là khả năng của ông trong việc đem lại một lệnh ngừng bắn giữa Ukraine và Nga. “Tôi không còn bất kỳ hy vọng hay niềm tin nào rằng ông Trump có thể đảm bảo hòa bình với Moscow”, ông Merezhko nói.
Trước đó, vào tháng 11/2023, ông Merezhko từng đề cử ông Trump nhận giải Nobel Hòa bình vì tin tưởng ông có thể giúp chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài giữa Kyiv và Moscow. Việc ông Trump liên tục xuất hiện trong danh sách đề cử Nobel Hòa bình không còn là điều xa lạ. Từ năm 2018 đến nay, ông đã nhiều lần được gửi tên lên Ủy ban Nobel Na Uy cho Thỏa thuận Abraham giữa Israel và các nước vùng Vịnh, cho thỏa thuận thương mại Serbia – Kosovo, và giờ là lệnh ngừng bắn Iran – Israel.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bất kỳ ai cũng có thể đề cử ứng viên Nobel Hòa bình chỉ bằng một lá thư gửi đến Ủy ban. Vì vậy, đề cử không đồng nghĩa với đánh giá chính thức từ các tổ chức quốc tế hay bảo chứng cho thành tựu thực chất.
Trong khi đó, giải Nobel Hòa bình từng gây tranh cãi nhất có lẽ là vào năm 2009, khi Barack Obama nhận giải chỉ sau chưa đầy một năm nhậm chức. Chính ông Obama cũng thừa nhận mình “chưa xứng đáng”. Từ đó đến nay, phe Cộng hòa luôn mong muốn “cân bằng danh dự” bằng một giải thưởng tương tự dành cho tổng thống thuộc đảng của mình.
